2011年9月12日 星期一

【看世事講台語】滿山樹 毋是師父取無樑



台語編輯 / 李江却台語文教基金會、黃能揚


標題:捌學美術過鹹水 基隆廟口畫山水
Bat o̍h bí-su̍t kuè kiâm-tsuí, Ke-lâng biō-kháu uē san-suí.
(華語)曾經留洋學美術 基隆廟口開畫室



標題:徛跤基隆認故鄉 在地光景好收藏
Khiā-kha Ke-lâng jīn kòo-hiong, tsāi-tē kong-kíng hó siu-tsông.
(華語)回鄉落腳基隆 收藏在地之美

標題:地球踅欲規半輾 翻頭故鄉佇眼前
Tē-kiû se̍h beh kui-puànn liàn, huan-thâu kòo-hiong tī gán-tsiân.
(華語) 繞過大半地球 回頭尋根認識故鄉


諺語:滿山樹,毋是師父取無樑。

Muá suann tshiū, m̄-sī su-hū tshú bô niû.

這句諺語字面的意思是:山– –裡樹仔四界攏是,毋過若毋是內行的師父,嘛是揣無適合做楹柱的好柴。一般是用來講做頭人的袂曉用人,明明下跤有濟濟gâu人,煞毋知差用。佇遮,咱通(thang)共意思小轉換一下,咱身軀邊的光景佮生活的事事項項,若毋是有畫家彼款特別的目識佮靈感,恐驚仔一般人攏無法度體會在地的自然參人文的資產,有偌爾仔寶貴。
 
 
博士畫家王傑六年前對西班牙轉來台灣

Phok-sū uē-ka Ông Kia̍t la̍k nî tsîng uì Se-pan-gâ tńg lâi Tâi-uân,

佇故鄉基隆開一間廟口畫室
tī kòo-hiong Ke-lâng khui tsi̍t king biō-kháu uē-sik.

王傑講 來到基隆踅廟口食物件就轉去厝實在是真拍損
Ông Kia̍t kóng lâi kàu Ke-lâng se̍h biō-kháu tsia̍h mi̍h-kiānn tō tńg khì tshù si̍t-tsāi sī tsin phah-sńg,

所以伊用畫筆 開始佇基隆大街小巷寫生
sóo-í i īng uē-pit khai-sí tī Ke-lâng tuā-ke-sió-hāng siá-sing,

透過畫筆參古蹟佮人文來對話
thàu-kuè uē-pit tsham kóo-tsik kap jîn-bûn lâi tuì-uē.


*畫家 王傑

其實基隆市你四界踅
Kî-si̍t Ke-lâng-tshī lí sì-kuè se̍h,

你攏會使發現講足濟厝
lí lóng ē-sái huat-hiān kóng tsiok tsē tshù,

古厝抑是講洋樓這種建築物
kóo-tshù ia̍h-sī kóng iûnn-lâu tsit tsióng kiàn-tio̍k-bu̍t.

細漢蹛佇七堵
Sè-hàn tuà tī Tshit-tóo,

大學到台北
tāi-ha̍k kàu Tâi-pak,

研究所以後去西班牙
gián-kiù-sóo í-āu khì Se-pan-gâ,

故鄉基隆有一寡生份
kòo-hiong Ke-lâng ū tsi̍t-kuá tshenn-hūn.

回國之後定定一个人佇基隆地區揣寫生的主題
Huê-kok tsi-āu tiānn-tiānn tsi̍t ê lâng tī Ke-lâng tē-khu tshuē siá-sing ê tsú-tê,

凊彩提一枝筆 就佇街頭畫人間百態
tshìn-tshái the̍h tsi̍t ki pit, tō tī ke-thâu uē jîn-kan pah-thài.

點心店 麵包攏是伊畫圖的生活素材
Tiám-sim-tiàm mī-pau lóng sī i uē-tôo ê sing-ua̍h sòo-tsâi,

嘛因此意外 交著真濟在地好朋友
mā in-tshú ì-guā kau-tio̍h tsin tsē tsāi-tē hó pîng-iú.

*畫家 王傑 與 麵包店老闆

我來買pháng啦
Guá lâi bé pháng–lah.

歡迎 歡迎
Huan-gîng huan-gîng

順紲來畫圖
Sūn-suà lâi uē-tôo.

*畫家 王傑

真正的藝術家
Tsin-tsiànn ê gē-su̍t-ka

應該是愛對家己的生活內面
ing-kai sī ài uì ka-kī ê sing-ua̍h lāi-bīn,

去追求伊的創作的彼个素材
khì tui-kiû i ê tshòng-tsok ê hit-ê sòo-tsâi,

融入你家己的生活
iông-ji̍p lí ka-kī ê sing-ua̍h.


畫室拄仔開幕的時陣
Uē-sik tú-á khai-bōo ê sî-tsūn,

有人笑伊講 哪會選佇文化沙漠的廟口小點夜市邊仔咧
ū lâng tshiò i kóng, ná ē suán tī bûn-huà sua-bôo ê biō-kháu sió-tiám iā-tshī pinn–a-leh.

王傑認為
Ông Kia̍t jīn-uî,

伊家己是台灣版的唐吉訶德騎士
i ka-kī sī Tâi-uân-pán ê Don Quijote khî-sū,

手中的武器就是一張紙參一支筆
tshiú-tiong ê bú-khì tō-sī tsi̍t tiunn tsuá tsham tsi̍t ki pit.

*畫家 王傑

逐家攏看伊叫伊講戇戇
Ta̍k-ê lóng khuànn i kiò i kóng gōng-gōng,

但是我看伊感覺這是伊對待咱這个世間的一種態度
tān-sī guá khuànn i kám-kak tse sī i tuì-thāi lán tsit-ê sè-kan ê tsi̍t tsióng thài-tōo.


踅地球差不多一輾
Se̍h Tē-kiû tsha-put-to tsi̍t liàn,

伊重新轉來基隆之後
i tîng-sin tńg-lâi Ke-lâng tsi-āu,

真正知影啥物叫做在地生活
tsin-tsiànn tsai-iánn siánn-mi̍h kiò-tsò tsāi-tē sing-ua̍h.

天公真正疼戇人
Thinn-kong tsin-tsiànn thiànn gōng-lâng,

伊的努力予逐家看著
i ê lóo-li̍k hōo ta̍k-ê khuànn–tio̍h,

逐工有真濟學生專工來揣伊畫圖
ta̍k-kang ū tsin tsē ha̍k-sing tsuan-kang lâi tshuē i uē-tôo.


*王傑

這佮彼嘛是敧的
Tse kap he mā sī khi–ê,

這是咱咧畫的時
tse sī lán teh uē ê sî…


轉來基隆之後
Tńg-lâi Ke-lâng tsi-āu,

王傑揣著家己性命的根
Ông Kia̍t tshuē-tio̍h ka-kī sènn-miā ê kin,

嘛重新予家己一个機會熟似故鄉
mā tîng-sin hōo ka-kī tsi̍t ê ki-huē si̍k-sāi kòo-hiong.

伊總算了解著較早所謂一句西班牙俗語的真正意義
I tsóng-sǹg liáu-kái tio̍h khah tsá sóo-uī tsi̍t kù Se-pan-gâ sio̍k-gí ê tsin-tsiànn ì-gī.



*西班牙語

欲抾銀角仔,袂用得佇路燈跤上光的所在
Beh khioh gîn-kak-á, bē-īng-tit tī lōo-ting-kha siōng-kng ê sóo-tsāi.


原來
Guân-lâi,

看起來已經失去繁華光彩的基隆老街
khuànn–khí-lâi í-king sit-khì huân-huâ kong-tshái ê Ke-lâng lāu-ke,

才是性命中值得寶惜的人文寶藏的所在
tsiah sī sènn-miā-tiong ta̍t-tit pó-sioh ê jîn-bûn pó-tsōng ê sóo-tsāi.