2013年5月31日 星期五

【技藝101】秫米尪仔


編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢


瑞福餅舖/施瑞麟/雲林縣北港鎮
手內乾坤 栩栩如生
從較早阮阿公咧做,到這馬
Tsîng khah-tsá gún a-kong leh tsò, kàu tsit-má.

一桌喫 一桌看
台中來咧吩咐,攏一兩百桌啦
Tâi-tiong lâi leh huan-hù, lóng tsi̍t nn̄g-pah toh- -lah
秫米尪仔
北港鎮內的百年餅店,老師傅施瑞麟當咧無閒做秫米尪仔,因為朝天宮二媽過爐,爐主愛設滿漢全席,特別來注文12生相,表示對媽祖上大的敬意。
Pak-káng-tìn lāi ê pah-nî piánn-tiàm,lāu sai-hū Si Suī-lîn tng-leh bô-îng tsò tsu̍t-bí ang-á, in-uī Tiâu-thian-kiong jī-má kuè-lôo, lôo-tsú ài siat Buán-hàn-tsuân-si̍k, ti̍k-pia̍t lâi tsù-bûn tsa̍p-jī senn-siùnn,piáu-sī tuì Má-tsóo siōng-tuā ê kìng-ì.
較早廟口遐的餅店,逐間的師傅嘛會曉做,啊若袂曉做,就會予人攻擊講你這間店欲倒矣。
Khah-tsá biō-kháu hia-ê piánn-tiàm, ta̍k-king ê sai-hū mā ē-hiáu tsò, ah nā bē-hiáu tsò, tō ē hōo-lâng kong-kik kóng lí tsit-king tiàm beh tó- -ah.
「秫米尪仔」閣叫做「米粿雕」。是用秫米加麵粉撋做伙,摻色素,經過師傅的好手勢,做出山珍海味、動物佮尪仔形體,咧做醮鬧熱,中元普渡的時陣,信徒為著表示敬意佮面子,除了豐沛的宴桌,閣會請師傅用秫米尪仔做看桌。
“Tsu̍t-bí ang-á” koh kiò-tsò “bí-kué-tiau”.Sī īng tsu̍t-bí ka mī-hún nuá tsò-hué, tsham sik-sòo,king-kuè sai-hū ê hó tshiú-sè, tsò-tshut san-tin hái-bī, tōng-bu̍t ka pang-á hîng-thé, leh tsò-tsiò lāu-jia̍t, Tiong-guân phóo-tōo ê sî-tsūn, sìn-tôo uī-tio̍h piáu-sī king-ì kap bīn-tsú, tû-liáu phong-phài ê iàn-toh, koh ē tshiánn sai-hū īng tsu̍t-bí ang-á tsò khuànn-toh.

步驟
普通攏古裝的較濟,啊伊若出來咱聽無抑是看無,就去媽祖廟看,看厝頂抑是壁按呢做參考。
Phóo-thong lóng kóo-tsong- -ê khah tsē,ah i nā tshut–lâi lán thiann-bô iah-sī khuànn-bô, tō khì má-tsóo-biō khuànn, khuànn tshù-tíng iah-sī piah án-ne tsò tsham-khó.
成品12生肖
干焦北港猶有保存這个風俗honnh猶佇咧,拜媽祖愛辦宴桌參這个看桌,算上誠意啊閣上腥臊。
Kan-ta Pak-káng iáu-ū pó-tsûn tsit-ê hong-sio̍k honnh iáu tī-leh, pài Má-tsóo ài pān iàn-toh tsham tsit-ê khuànn-toh, sǹg siōng sîng-ì ah koh siōng tshenn-tshau.
雙框(宴桌,看桌)
有通食閣有通看,表示主人的用心,啊毋過這馬已經少人訂矣,已經80歲的施瑞麟講,伊閣咧做,是有人客閣會用著,放袂落啦。
Ū-thang tsia̍h koh ū-thang khuànn, piáu-sī tsú-lâng ê iōng-sim, ah m̄-koh tsit-má í-king tsió-lâng tīng- -ah, í-king peh-tsa̍p huè ê Si Suī-lîn kóng, i koh leh tsò, sī ū lâng-kheh koh ē īng- -tio̍h, pang bē lo̍h- -lah.
上字(朝天宮媽祖過爐博爐主)
(兒子)秫米尪仔都北港朝天宮有咧過爐,啊逐冬攏有咧用啦,所以會當持續做到這陣啦。
Tsu̍t-bí ang-á to Pak-káng Tiâu-thian-kiong ū leh kuè-lôo, ah ta̍k-tang lóng ū leh īng- -lah, sóo-í ē-tàng tshî-siok tsò kàu tsit-tsūn- -lah.
啊你若別跡像阮這途的差不多攏無矣
綴祭拜的儀式簡化,會注重古禮的人嘛愈來愈少,予這項傳統技藝沓沓失落,施瑞麟講,連北港人知影的嘛無濟矣,其他的所在閣較免講。
Tuè tsè-pài ê gî-sik kán-huà, ē tsù-tiōng kóo-lé ê lâng mā jú-lâi-jú tsió, hōo tsit hāng thuân-thóng ki-gē ta̍uh-ta̍uh sit-lo̍h, Si Suī-lîn kóng, liân Pak-káng-lâng tsai-iánn- -ê mā bô tsē- -ah, kî-tha ê sóo-tsāi koh-khah bián-kóng.
欲kā煩惱遐濟欲創啥?袂啦,欲煩惱按怎?煞就煞,死就煞囉,咱嘛毋知囉。Beh kā huân-ló hiah-tsē beh tshòng-siánn?Bē- -lah, beh huân-ló án-tsuánn?Suah tō suah,sí tō suah- -lòo, lán mā m̄-tsai- -lòo.
做到袂做矣準拄好。
Tsò kàu bē tsò- -ah tsún tú-hó.
施瑞麟真感慨,巧手乾坤、變化萬千的工夫若失傳,秫米尪仔這个古早的技藝,干焦會當留落回憶。
Si Suī-lîn tsin kám-khài, khá-tshiú khiân-khun, piàn-huà bān-tshian ê kang-hu nā sit-thuân, tsu̍t-bí ang-á tsit-ê kóo-tsá ê ki-gē, kan-ta ē-tàng lâu-lo̍h huê-ik.
余榮宗 雲林報導





2017阿却賞

簡章、報名文件下載