2012年10月2日 星期二

【技藝101】做。藝閣


編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢
藝閣honnh,是佇咧漢朝的時陣應該就有矣啦。
Gē-koh- -honnh, sī tī leh Hàn-tiâu ê sî-tsūn ìng-kai tō ū- -ah-lah.
全省來講honnh,攏干焦北港有這號足獨立的這个藝閣爾爾。
Tsuân-síng lâi kóng- -honnh, lóng kan-tann Pak-káng ū tsit-hō tsiok to̍k-li̍p ê tsit-ê gē-koh niā-niā.
為著咧欲到的媽祖慶典, 藝閣師傅當咧無閒。一座藝閣需要無仝工夫的師傅合作, 佇內底主導的顏三泰, 製作藝閣四十外冬, 得獎無數擺。
Uī-tio̍h teh beh kàu ê Má-tsóo khìng-tián, gē-koh sai-hū tng teh bô-îng. Tsi̍t tsō gē-koh su-iàu bô-kâng kang-hu ê sai-hū ha̍p-tsok, tī lāi-té tsú-tō ê Gân Sam-thài, tsè-tsok gē-koh sì-tsa̍p guā tang, tit-tsióng bò-sòo-pái.
我爸爸開始咧做,我就是綴佇邊仔開始共做,若媽祖生到矣,這陣藝人啊就按呢鬥做伙做一座藝閣, 共媽祖迎鬧熱啊。
Gún pá-pah khai-sí teh tsò, guá tō sī tuè tī pinn- -a khai-sí kā tsò, nā Má-tsóo-senn kàu- -ah, tsit tīn gē-jîn- -a, tō án-ne tàu-tsò-hué tsò tsi̍t tsō gē-koh, kā Má-tsóo ngiâ-lāu-jia̍t- -a.
早期媽祖出巡進前, 各種藝師佇北港聚集, 搭布簾仔分區做工課, 款式是祕密, 著等遊行進前才會現光, 藝師捙拚的是雕刻, 彩畫, 造形等等的傳統技藝。
Tsá-kî Má-tsóo tshut-sûn tsìn-tsîng, kok-tsióng gē-su tī Pak-káng tsū-tsi̍p, tah pòo-lî-á hun-khu tsò khang-khuè, khuán-sik sī pì-bi̍t, tio̍h tán iû-hîng tsìn-tsîng tsiah ē hiàn-kng, gē-su tshia-piànn- -ê sī tiau-khik, tshái-uē, tsō-hîng tíng-tíng ê thuân-thóng ki-gē.

這馬藝閣較屬彼號電子琴花車式的, 啊我猶是堅持我的傳統,猶是用這號雕樑畫棟honnh。
Tsit-má gē-koh khah sio̍k hit-hō tiān-tsú-khîm hue-tshia-sik- -ê, ah guá iáu sī kian-tshî guá ê thuân-thóng, iáu sī īng tsit-hō tiau-liông-huā-tòng- -honnh.
我若無閣堅持講我這號物件猶閣照古早的方式、頂一代留落來的方式做honnh,閣來就無矣。
Guá nā bô koh kian-tshî kóng guá tsit-hō mi̍h-kiānn iáu koh tsiàu kóo-tsá ê hong-sik, tíng-tsi̍t-tāi lâu- -lo̍h-lâi ê hong-sik tsò- -honnh, koh lâi tō bô- -ah.
顏三泰感慨講, 這馬的藝閣加傷濟聲光效果, 詩意之閣的意境顛倒較減, 好佳哉北港人的記持內底, 囡仔裝做民間故事的人物, 坐佇咧藝閣頂懸的傳統, 猶原佇遮猶閣保持甲真齊。
Gân Sam-thài kám-khài kóng, tsit-má ê gē-koh ke siunn tsē siann-kng hāu-kó, si-ì tsi koh ê ì-kíng tian-tò khah kiám. Hó-ka-tsài Pak-káng-lâng ê kì-tî lāi-té, gín-á tsng-tsò bîn-kan kòo-sū ê jîn-bu̍t, tsē tī gē-koh tíng-kuân ê thuân-thóng, iû-guân tī tsia pó-tshî kah tsin tsiâu.
啊你攏愛按呢綴咧是欲創啥?啊因為這个物件是發電機,有危險性的啦,隨時愛應付,隨時愛處理。
Ah lí lóng ài án-ne tuè sī beh tshòng siánn? Ah in-uī tsit-ê mi̍h-kiānn sī huat-tiān-ki, ū guî-hiám-sìng- -ê-lah, suî-sî ài ìng-hù, suî-sî ài tshú-lí.
身軀雖然誠忝, 毋過內心充滿快樂, 顏三泰講, 為著藝閣傳承, 閣較辛苦的路, 伊嘛會一步一步行落去。
Sin-khu sui-jiân tsiânn thiám, m̄-koh lāi-sim tshiong-muá khuài-lo̍k, Gân Sam-thài kóng, uī-tio̍h gē-koh thuân-sîng, koh-khah sin-khóo ê lōo, i mā ē tsi̍t pōo tsi̍t pōo kiânn- -lo̍h-khì.
我的囡仔嘛會閣繼續接落去啦, 雖然毋是講足穩定的啦, 但是honnh,這个空課猶是…啊無做,這款的物件欲按怎處理, 嘛是愛硬去共傳落去。
Guá ê gín-á mā ē kè-sio̍k tsiap- -lo̍h-khì-lah, sui-jiân m̄-sī kóng tsiok ún-tīng- -ê-lah, tān-sī- -honnh, tsit-ê khang-khuè iáu sī…ah bô tsò, tsit khuán mi̍h-kiānn beh án-tsuánn tshú-lí, mā sī ài ngē khì kā thuân- -lo̍h-khì.
藝閣行過, 囡仔四界掖的毋但是一粒一粒的福糖, 手蹄向天, 連結文化傳承, 北港藝閣故事, 會佇這个埠頭繼續寫落去。
Gē-koh kiânn- -kuè, gín-á sì-kuè iā- -ê m̄-nā sī tsi̍t lia̍p tsi̍t lia̍p ê hok-thn̂g, tshiú-tê ǹg thinn, liân-kiat bûn-huà thuân-sîng, Pak-káng gē-koh kòo-sū, ē tī tsit-ê poo-thâu kè-sio̍k siá- -lo̍h-khì.

記者 余榮宗 嘉義報導
Kì-tsiá Î Îng-tsong Ka-gī pò-tō.