2012年8月13日 星期一

【技藝101】製。哨角


編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢
媽祖出巡,陣頭前攏有哨角開路,聲響穿透穹蒼,毋但會當避邪鎮煞,嘛是咧通知信眾-媽祖到位矣。
Má-tsóo tshut-sûn, tīn-thâu tsîng lóng ū sàu-kak khui-lōo, siann-hiáng tshng-thàu kiong-tshong, m̄-nā ē-tàng pī-siâ tìn-suah, mā-sī leh thong-ti sìn-tsiòng-Má-tsóo kàu-uī- -ah.


北港朝天宮後壁的巷仔內,高齡86歲的哨角師傅魏幼謙,當咧為著媽祖出巡欲用的哨角趕工,北港朝天宮震威團的哨角攏是魏幼謙做的。
Pak-káng Tiâu-thian-kiong āu-piah ê hāng-á lāi, ko-lîng peh-tsa̍p-la̍k huè ê sàu-kak sai-hū Guī Iù-khiam, tng-leh uī-tio̍h Má-tsóo tshut-sûn beh īng ê sàu-kak kuánn-kang, Pak-káng Tiâu-thian-kiong Tsín-ui-thuân ê sàu-kak lóng-sī Guī Iù-khiam tsò- -ê.
我做的哨角是自做自銷啦,干焦銅的哨角honnh,賣差不多800支啦。
Guá tsò ê sàu-kak sī tsū-tsò tsū-siau- -lah, kan-ta tâng ê sàu-kak honnh, bē tsha-put-to peh-pah ki–lah.
早期朝天宮的哨角是清朝尾期對中國買來的,毋過久來無維修,後來佮中國閣斷航,彼當時台灣無人咧做哨角,哨角隊員魏幼謙因為有板金的技術,機緣巧合之下,維修的工課就伊承起來做。
Tsá-kî Tiâu-thian-kiong ê sàu-kak sī Tshing-tiâu bué-kî tuì tiong-kok bé- -lâi-ê, m̄-koh kú- -lâi bô î-siu, āu- -lâi kap Tiong-kok tn̄g-hâng, hit-tong-sî Tâi-uân bô-lâng leh tsò sàu-kak, sàu-kak tuī-uân Guī Iù-khiam in-uī ū pán-kim ê ki-su̍t, ki-iân khá-ha̍p tsi-hā, î-siu ê khang-khuè tō i sîn khí-lâi tsò.
哨角攑出來honnh已經歪膏揤斜囉,有的斷有的按怎,自按呢叫我落去修改,定咧歕定咧摃honnh,uan-ná快害,啊害去的時陣honnh攏我咧修理啦。
Sàu-kak gia̍h- -tshut-lâi honnh í-king uai-ko-tshi̍h-tshuah- -lòo, ū ê tn̄g ū ê án-tsuánn, tsū án-ne(tsua̋n)kiò guá lo̍h-khì siu-kái. Tiānn leh pûn tiānn leh kòng honnh, uan-ná khuài hāi, ah hāi- -khì ê sî-tsūn honnh, lóng guá leh siu-lí- -lah.
(製哨角工序)
魏幼謙無師自通,用3年做出歕喙,閣開7年完成第一支銅製哨角,音質佮迴振袂輸中國。全國真濟廟寺、陣頭攏咧使用伊做的哨角。
Guī Iù-khiam bû-su tsū-thong, īng sann nî tsò-tshut pûn-tshuì, koh khai tshit nî uân-sîng tē-it ki tâng-tsè sàu-kak, im-tsit kap huê-tsín bē-su Tiong-kok. Tsuân-kok tsin-tsē biō-sī, tīn-thâu lóng leh sú-iōng i tsò ê sàu-kak.

(成品展示)
我咧做的手工,工就真濟啦;啊你大陸攏白鐵仔凊彩黏黏咧,但是足快害的啦,啊俗。
Guá leh tsò ê tshiú-kang, kang tō tsin-tsē- -lah;Ah lí Tāi-lio̍k lóng pe̍h-thih-á tshìn-tshái liâm-liâm- -leh, tān-sī tsiok khuài hāi- -ê-lah, ah sio̍k.
愈薄愈好歕,伊所做出來的哨角就是比人較薄,相對嘛愛開閣較濟精神;今有歲矣,體力、目色嘛有較差淡薄仔,繼續咧做,其實是為著責任感。
Jú po̍h jú hó pûn, i sóo tsò- -tshut-lâi ê sàu-kak tō-sī pí lâng khah po̍h, siong-tuì mā ài khai koh-khah tsē tsing-sîn;Tann ū-huè- -ah, thé-la̍t, ba̍k-sik mā-ū khah tsha- -tām-po̍h-á, kè-sio̍k leh tsò, kî-si̍t sī uī-tio̍h tsik-jīm-kám.
我賣出去的哨角真濟,但是無kā人負責任修理袂使咧。
Guá bē- -tshut-khì ê sàu-kak tsin-tsē, tān-sī bô kā lâng(kâng)hù-tsik-jīm siu-lí bē-sái- -leh.
(哨角遶境)
食是食福, 做是做祿
Tsia̍h sī tsia̍h-hok, tsò sī tsò-lo̍k.
(笑)我這馬無想趁錢啦,做,做少囉。
Guá tsit-má bô siūnn thàn-tsînn- -lah, tsò, tsò tsió- -lòo.
鑼響哨角起,引tshuā神明踅過大街小巷,低低閣厚重的聲,就假若咧分訴魏幼謙的心情。會使看著家己做的哨角行佇神明頭前,是伊上大的快樂。
Lô hiáng sàu-kak khí, ín-tshuā sîn-bîng se̍h-kuè tuā-ke-sió-hāng, kē-kē koh hōo-tiōng ê siann, tō ká-ná leh hun-sòo Guī Iù-khiam ê sim-tsîng. Ē-sái khuànn-tio̍h ka-kī tsò ê sàu-kak kiânn tī sîn-bîng thâu-tsîng, sī i siōng-tuā ê khuài-lo̍k.